Infinite Menus, Copyright 2006, OpenCube Inc. All Rights Reserved.
Кон корените на македонската национална мисла

ЗА МАКЕДОНСКИТЕ РАБОТИ

Крсте Петков Мисирков
(Продолжува од минатиот број)

Се разбират, оти от тоа другарство не излезе нишчо, зашчо србите не доверуваа на македонците и зафатија дапрајк’аат во него „старо-србијанци”, црногорци, боснијци, ерцеговинци ипр. Оообено тоа недоверије и наплив от срби во македонцкото другарство настапи на ЈЈ година него сашчествуајн’епри инспекторот, гимназијцкијотпроф. £уришич. Но со растурајн’ето на другарството не се изменија чувствата и стремежите на македонците во Србија. Они зафатија да следат револ’уционата организација, создадена од македонци со бугарцко-србцко образуајн’е као и односот на србите кон неја. Они си дадоа отчет од рол’ата на Србија во македонцкотопрашајн’е до сега и за однапред, затоа и нимпринадлежит честта да сет создаачи на националнијот сепаратизм стред македонците. Они сет и главните негоипоследуачи. Мег’у ним имат луг’е со високпатриотизм и со здрао разбирајн’е на националните македонцки интереси.

Тије македонци и дадоа израз на својите убедејн’а за македонцкотопрашајн’е со издаајн’ето во Белград во 1902 год. ноината „Балкански Гласник”. Издаајн’ето на таја ноина не можеше да се аресит на србцкитешовинисти, за тоа србцките ноиниподигнаашумпротив издаајн’ето на „Балкански Гласник”, обвинуајки негоијот редактор во сочувство на македонцките комитети, во резултат на које тој бешепретеран от Србија.

Таквије сет резултатите на србцкатапропаганда мег’у нејните воопитаници и органи, родом од Македонија. Вопрашајн’ето за народноста на македонците србитепред македонците сепридржуваа до втората од упоменатите две теорији, т. е. да сет македонците срби, и токмо со тоа у ниф се добијапротивни резултати. Србите сакаа да напраат македонците да служат на србцките интереси, т. е. сами да се мисл’ат, и на својите сонародници да им вел’ат, да сет срби. Но на место тоа македонците зафатија да гледаат на себе како на македонци со своји оддел’’ни цели, и сакаа, не да служат како орадија за србцки цели, но да употребат србцкатаполитика како средство за достижејн’е на чисто македонцки цели.

Ни једен србцки воспитаник, особено, ако тој имат живејано во Србија, не само не веруат на србите, да јет он србин, но и мрзит за нивнијотшовинизм, и лажит, за да си достигнит само цел’ата, да добијет образуајн’е.по свршуајн’ето на учејн’ето, можит да бидит и чиновник напропагандата, нопри тоа тој и мрзит, ипроклинат судбата си за тоа,шчо јет орадие на једнапропаганда, која си имат своји цели, совршенопротивни на интересите на негоата таткоина — Македонија.

Таков македонец, обично допостапуејн’ето во србцка: сколија, јет бил и во бугарцка, или грцка, или ; и во једната, и во другата. Тој сиприпаметуат, како во једната сколија го уверавале, да јет он грк, во другата — да јет бугарин, а тука — да јет србин. За него јетпрашајн’е, каде јет истината, зашчо сите имаат свои аргументи.протиоположните аргументацији не даваат возможност да се наит, која јет најпраата, и за тоа македонецот решаат да сет сите лажни и да имат само једна неопровргната истина: македонцките словени сет македонци и словени, следствено требит секој македонец да чуат интересите на својата таткоина и на својот народ, а не интересите напропагандите.

Дапокажиме и на друг тип македонец со србцко образуајн’е; Он можит се бројит бугарин, ипопроживуајн’ето во Србија 4—5 год. Откако сврши тој своето, образуајн’е во Србија, каде тој требит да одит; во Бугарија или Македонија? И во једната, и во другаташчо кепраит? Бугарија и екзархијата во Македонија имаат чиновниципоеке от колку им сет нужни.пак и да имат место, то него не ке му го даат на једен,шчо свршил во Србија, ами на једен свој кандидат. Да допушчиме ушче и тоа, да он добијат бугарцка служба. Но ке се чувствуат ли он на местото му? — Не. Тој за време напоминатите негои години во Србија се наог’алпод влијајн’е на цел редприлики,шчо отсатствуваат во Бугарија, и за тоа негоото мировозрејн’е се разликуат од мировозрејн’ето на тије,шчо се образуваа само во Бугарија и јет слободно от цел редпредземени мисли ипредрасудоци. Нај малу во ноата обшчествена стредина тој ке се осек’ат не на својето место.

И така Србија, со својето набркуајн’е во македонцкотопрашајн’е, напраи грмаден успеф и требит да си гопризнаиме да јет тој, не толку во нејна, колку во нашаполза. Она отвори сколији, кладе консулства, ракоположи Фирмил’ана и со се тоа даде новпраец на нашетопрашајн’е. Она создаде во европејцкото обшчествено мнејн’е и во самата Србија ил’узија да имат срби во Македонија и таја ил’узија минуат во очите на јевропејците за факт. Она застаи, да сепрегледат од ноопрашајн’ето за народноста на македонците, и да се решит, ни вополза на бугарите, ни вополза на србите, а вополза на оддел’на македонцка народност. Она воспита целопоколејн’е македонци, који имаа, имаат и ке имаат нај решител’но значејн’е во ноата историја на Македонија. Србцките воспитаници играат важна рол’а во македонцкотопрашајн’е без да се обрак’ат внимајн’е на тоа, али они работатпод бугарцка, србцка или македонцка фирма, као и без разлика. али сет они во морален однос л’уг’е високи или не. Србцки воспитаници имат от сите тије категорији, и во сите ниф сепокажуат србцкото влијајн’е благодатно за Македонија. Србцките воспитаници,шчо работеапод бугарцка фирма, создадоа ипоткрепија македонцката револ’уција ; на ниф се должит иполитическијот сепаратизм. Националнијот сепаратизм се должит на србцки воспитаници идеалисти,шчо работаатпод србска маска, а во душата своја сепризнаваат за македонци; србцките воспитаници, со својето образуајн’е во Србија, се образуваа во национален дух, наместо во национален индеферентизм во Бугарија, и ако некоји од ниф сецело непрестанаа да се вел’ат бугари, но мег’у ниф и македонците со чисто бугарцко образуајн’е и самите бугари се отвори једна големапропаст: они со својето образуајн’е станаа на стредината мег’у бугарите и србите, т. е., велејки сепо традиција бугари, онипрестанаа во душата своја да сет такви: они станаа македонци. Најпосле нај долните, нај отчајаните органи на србцкатапропаганда, родом Македонци,пак сетполезни за Македонија: од ниф се образуат клас од недоол’ни со србцкатапропаганда, за којишчо нематпат кон бугарите; они ке уголемуваат класот од националните сепаратисти.

Значит, ако није се лажиме вопретположејн’ето, оти националнијот сепаратизм ке бидитподдржан от комитетите, организацијагга и македонцката интелегентна колонија во Бугарија, то, и во таков случај, доста јет једна силна србцкапропаганда во Македонија, за да земит националнијот сепаратизм нај големи размери.

Но ноото течејн’е стрек’ат и ке стретит аренпријем ушче во зафатокот негов и во нај арната, нај интелегентната и непродадената македонцка интелегенција, какошчо и јет резултат на умственото и наравствено развијајн’е напоследната. Имат, и ке се најдат, мнозина интелегентни македонци, кодшчо сет готои да дадат животта своја за интересите на својата таткоина и својот народ, који ке се запитаат:шчо јетпо важно за нас македонците: обшчебугарцките, обшчесрбцките, обшчегрцките или македонцките интереси? И ке одгоорат, да сет интересите на таткоината секоашпо горе од интересите обшченародни, и да сетпоследните само стредство запрвите, а не наопаку. Мала набл’удател’ност требит, за да се убедит чоек во таја истина. Нај напред се знаит от секого, оти није милуаме нашата таткоина Македонија и нашијот народ, зашчо катаден и видиме и изучуаме со својите органи на чувствата. Во неја и стред него сме изл’упени. Од детинство с,шчо јет мило ним и нам ни јет мило; с сошчо се радуваат они, и није се радуаме; ониплакаат и нијеплакаме. Обшчата радост и жалост, обшчитепредајн’а и обичаји непраат сите нас једно цело, — једен народ. Но једнопоминиме границите на Македонија, или на југ, или на северо-исток, или на север, т. е. во Грција, Бугарија, Србија, наједнаш ке осетиме, оти дујет на нас веке друг ветар; ке осетиме да сме није тамо само неканени гости, и оти, ако сакаат тамо да ни сепокажат брајк’а, но тоа гопраат, за да не ограбат нас и да не експлуатираат. Грците, бугарите, србите, сите заједно не уверуваат нас, да није сите сме само од нивната народност, и оти нашето спасејн’е јет само во сојединејн’ето на цела Македонија, или барем на једен голем дел од неја, кон нивната држаа. Секој од нас ке забележит, оти тије л’уг’е, за који није знајефме само от книга, и знајефме како л’уг’е,шчо сакаат да нипоможат да се ослободиме, ни сепокажуваат нам запријатели и сонародници и ни сепристоруваат за нашипокроители, не зато,шчо сме није грци или бугари, или срби, не зашчо се грижат за некакви обшченародни интереси, во који флизаат и нашите, не зашчо сакаат да нипоможат и да не избаат нас, а само со чисто егоистични цели, т. е. они експлуатираат со тоа,шчо се велиме није со нивните народни имијн’а, и сакаат на осноа на сашчествуајн’ето на тије народни имијн’а во таткоината ни, да уголемат својата таткоина, да обеспечат својите интереси со завладуајн’ето, ако не на цела Македонија, то барем на голем дел од неја. Не нипокажуат ли тоа, оти малите држаи,па и секоја једна страна, сопреследуајн’ето обшченародни цели,преследуат не хуманни цели. ослободејн’ето напоробените а чисто материјални и егоисгични, т. е. уголемуајн’ето нивно за нејн интерес, без да се гледат, али ке настапитподобруајн’е во судбата на Македонија, или не. Значит месните интереси се јауват главни, а обшченародните второстепени;првите сет цел’а, вторите — стредство. Имијн’ата: бугарин, србин, грк во Македонија сет стредство на малите држаи да не заробат нас. Ако и није милуаме нашата таткоина и сами себе, то и није требит дапретпочитаме нашите местни македонцки интересипред обшчебугарцките, обшчесрбцките, обшчегрцките. Није требит да создадиме таквоположејн’е, да немат во Македонија, ни бугарцки, ни србцки, ни грцки интереси, зашчо тамо немат бугари, срби и грци, а имат само македонци от словенцкипроисход и некоји друзи македонцки народности. Нашите интереси требит да си и изучиме и да, си и зашчитуаме сами, а не да и дааме во туг’и раци, за да експлуатираат со ниф малите балканцки држаици.

После, националнијот сепаратизм ке имат место и у л’уг’е,шчо гледаат отпрактично гледишче на работите, без да се занимаваат многу со теоријата за народноста ни. Така, они ке расудуваат: ако једна Канада можит да се срдит на Англија за тоа,шчопоследната, за да си бидит во арни односи со Сев.- Американцките Сојединени Држаи,пожртвуала ним интересите на Канада, ипоследната сега сакат да се ослободит од Англија и сама да си бранит својите државни интереси, зашчопо арно си и разбирала; — то зашчо Македонија да се не срдит на Бугарија за тоа,шчо она не можит да бранит македонцките интереси, ами само експлуатират со ниф, и зашчо Македонија да не речит: јаспроливав крв од моји синои, нека бранат мојите интереси они сами, а не твој Начович, Цоков, Станчев и С-је.

Исто така, мнозина ке забележат, оти малите држаи се односуваат со таквоа недоверуајн’е кон рол’ата на Бугарија во Македонија, каошчо се односуваа Големите Сили кон рол’ата на Русија во бугарцкото ослободуајн’е.последните се бојеа од једна „С.-Стефанцка Бугарија”, зашчо мислеа, оти Русија ке си јаприсвојит. Исто така, малите држаи мисл’ат сега, оти Бугарија сакат да се ослободит Македонија, за да си јаприсвојит. Но кога видоа западните држаи, оти сет излажани и оти Бугарија рог’ат таквије л’уг’е, каопокојнијот Стамболов и живијот Свирчо, се успокојија и зедоа дапраатпротив вол’ата на Русија тоа,шчо сами расипаа во Берлин. Не ке се најдат ли и кај нас л’уг’е, који ке разберат, оти доверјето на малите држаи кон нашата таткоина ке зависит од наши Стамболовци и Свирчовци, но који ке видат опасноста за нашите национални интереси, не во Русија, ами во Бугарија?поеке јет од за веруајн’е, оти ке се најдат и таквије. И тије ке бидат крајните сепаратисти.

Најпосле мнозина ке забележат, оти нај големата нестрек’а наша се кријет во тоа,шчо немат у нас местен македонцкипатриотизм. Да беше у нас тој, није, кај и да сме, ке мислефме и ке работефме само за Македонија. А сега једни од нас гледаат на себе како на бугари, и сојединуваат нашите интереси со бугарцките и наместо да изучуваат Македонија во секаков однос, наместо да изучуваат историјата на Македонија во сите времијн’а изучуваат бугарцките интереси и бугарцката историја, и честопати тијепериоди од неја,шчо немаат никаков однос кон Македонија. Така н.пр. г. Баласчев, ориг’анец родом, на место да се занимаат спеациално со историјата и интересите на Македонија, ми изучуат бугарцките интереси и „вешчествената култура на бугарцкото ханство”, нешчо, које имат за Македонија истијо значај, као и историјата на Абисинија допокрстуајн’ето на абисинците. Друзи од нас сет во Грција и изучуваат грцките интереси и историја. Друг ориг’анец, Димица, сеподвизаат во Грција и за него имат значејн’е историјата на Македонија само до нејното завојувајн’е од римјаните. Друзи македонци во Србија се чинат србцкипатриоти и работат, на место за Македонија, за србцките интереси. Така једен богат кожарцки тргоецпо име Косташуменковичпо смртта својапожртвува за србцките сколији 500.000 франкои. Таквипечал’ни резултати, од врзуајн’ето на нашите интереси со туг’ите, доста сет, за да се убедат мнозина, да јет нашето спасејн’е само во националнијот и религиозен сепаратизм.

Во л’уг’е со таквија убедејн’а, као и во сите недоол’ни отпропагандите македонци ке бидитпрвоначално силата на ноото течеји’е. Но така ке бидит само во зафатоко. Бројо наприврженците јавни и тајни ке растит, непо дни, апо часои. Важно јет то,шчо до кога ке имат во Македонија бугарцкапропаганда, ке имат и србцка. И дветепропаганди се држат само со бугарцки и србцкипари. Недоол’ните од втората до востаајн’ето беапоеке.по востајн’ето бројот на недоол’ните од јобитепропаганди ке се израмнит со увеличаајн’ето на недоол’ните од бугарцкатапропаганда.. Но и да не бидит тоа, једна србцкапропаганда јет доста да создаитпревосходнапочва на ноото течејн’е. Сите македонци от србцкатапропаганда ке бидит на страната на ноото течејн’е: органите напропагандата ке сочувствуваат тајно, а неплатените срби ке исповедуваат својата македонцка народност јавно.

Напоследок и мнозина македонци словени со грцко образуајне ке сепризнаат за словени. Сега тије не гопраат тоа, оти требит да се вел’ат бугари, а името бугарин у грците се стаит многу долу.после сите од македонците сет готои да напраат отстапки от своја страна за објединуајн’е во једно национално цело, но ни једен отпоследуачите на трите националнипропаганди немат да изменит на својатапропаганда, за да капитулиратпред друга. Националното објединуајн’е на македонците можит да станит само со компромис мег’у ниф а не со капитулирајн’е на једнитепред друзите. А тој компромис и јет ноото национално македонцко течејн’е.

Оттука јет јасно, оти, ако ноото течејн’е и не добијет некакваподдржка од многобројната интелегентна македонцка колонија во Бугарија,пак ке се развијат, само ке се развијат веке како течејн’е напраено специалнопротив бугарцките интереси во Македонија.при големото развитје на ноото течејн’е ипри силнијот отпор од Бугарија можит да се очекуат за негоподдржка от страна на Србија. Колку и да сепокажуат оно не арно и опасно за Србија, се оно непротиоречит на србцките интереси. За Србија јет важно, Македонија, ако не бидит србцка, да не бидит и бугарцка. £еднаш се виде, оти она никојпат немат да бидит србцка, србите ке можат да се одв.ртат от своите утврдуајн’а, да сет македонците срби, и кепризнааат за одделно словенцкоплеме, једнакво блиско до србите и бугарите.

И така, македонцкото национално возродуајн’е јет настапен историјцкипроцес,шчо иматпод себе јакапочва и голема биднина. Оно се должит главно на конкуренцијата мег’у Бугарија и Србија во македонцкотопрашајн’е. Какопреодни стадији конполното оддел’ајн’е на македонцките интереси од бугарцките и србцките, т. е. кон националнијот сепаратизм, служатполитическите револ’уциони организацији иполитическијот сепаратизм,пропагандиран од ниф. Као главен извор за уголемуајн’ето на бројот на националните сепаратисти ке служит уголемуајн’ето на конкуренцијата мег’у бугарцката и србцкапродаганди во Македонија и бројот од лица недоол’ни от тијепропаганди. Националнијот сепаратизм ке се уголемит исто и од лица,шчо сознаваат сета вреда од националните и верцкипропаганди, којипод вид да бранат нашите интереси, безбожно експлуатираат со ниф, и којишчо ке се решат на борба за националното објединуајн’е на македонците со сите тијепропаганди. Борбата со него јет опасна, не за него а за негоитепротивници. От таја борба он ке излезитпобедник, ушчепоеке,шчо реформите во Македонија, ке дадат на неја возможност да се ослободит от туг’ите влијајн’а, и дапренесит центрот на возродуајн’ето натре во неја.

-

Прочитано на III-та седница напетроградцкото Македонцко Научно-Литературно Другарство „Св. Климент“ на 19-и Октом 1903 г.

 
   НАРОДНА ВОЛЈА
ГОДИШЕН ДОКЛАД ЗА ПОЛОЖЕНИЕТО НА МАКЕДОНСКОТО МАЛЦИНСТВО В БЪЛГАРИЯ
Читај
КЪМ ВЪПРОСА ЗА НАРОДНОСТТА НА СТАРИТЕ МАКЕДОНЦИ
Читај
„...НЕ МОЖЕХ ДА СИ ОБЯСНЯ ОМРАЗАТА ИМ КЪМ МЕН ЗАРАДИ ТОВА, ЧЕ СЪМ МАКЕДОНЕЦ“
Читај
БИТКАТА ТРЕБА ДА ЈА БИЈАТ ПОЛИТИЧАРИТЕ
Читај
„ЗА ОФИЦИАЛНИЯ ЕЗИК НА РЕПУБЛИКА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЯ“
Читај


Дарение
Б Л А Г О Д А Р Н О С Т

Редакцията на “Народна воля” сърдечно благодари на дългогодишния спомоществовател Борис Петков от Чикаго, изпратил150 долара за абонация и помощ за вестника. НВ


ДО КАДЕ ИМА СОЈ МАКЕДОНСКИ

Имам земја мајка мила
многу јадовна
со векови роб што била
пак е јадовна
и кинеа волци врани
срце в постела
ја делеа од три страни
и на три дела.

Рефрен:
Мечкин Камен славен
славен Илинден
а некој вели
народ безимен
ако нека вели
дури научи
до каде има
сој македонски.

Има уште крв што блика
по бој неравен
има уште глас што вика
за Мечкин Камен
Ти кинеа волци врани
срце во постела
те делеа од три страни
и на три дела.
Рефрен:..............

КАТЕ ЛИЧНО ДЕВОЈЧЕ

Кате, лично девојче,
ајде да се земеме.

Како да се земеме,
кога пари немаме.

Ако пари немаме,
барем севда имаме.

Пари ќе спечалиме
куќа ќе направиме.



Our Name is Macedonia

ОМО ’Илинден’ - ПИРИН

Macedonian Human Rights Movement International

European Free Alliance

 
НачалнаЗа насАрхивЗа врзакаЛинкове
© 2007-2020 Народна Волја - Всички права запазени.
This website is hosted and under development by: TJ-Hosting